ავთანდილ იოსელიანი დაიბადა 1952 წლის 16 სექტემბერს სოფელი მულახი მესტია სვანეთი
1992 წლის 26 ოქტომბერს აფხაზურმა 75 –კაციანმა შენაერთმა, რომელსაც ნოდარ კაკუბავა ხელმძღვანელობდა, ოჩამჩირის აღების ოპერაცია წამოიწყო. მთავარი ძალა, რომელიც გუდაუთიდან მოემართებოდა, 250 კაციანი საზღვაო დესანტისგან შედგებოდა. ბარჟაზე მებრძოლების გარდა – ორი ტანკი, იარაღით სავსე სამი კამაზი, ტყვია – წამლით დატვირთული ურალი და ოთხი საზენიტო დანადგარი იყო განთავსებული. დესანტირება სოფელ გუდავას რაიონში უნდა განხორციელებულიყო. მათ დასახვედრად ბ. ფაჩულიას და ნ. კვარჩიას ჯგუფებმა, ზღვის ნაპირზე სასიგნალო ცეცხლის კერები გააჩაღეს. იმის გამო რომ, მთელი ღამე წვიმდა და ზღვაზეც ძლიერი შტორმი იყო, ბარჟამ ნაპირთან მოახლოვება ვერ შეძლო. ოპერაცია ჩაშლის პირას იყო, მაგრამ ფაჩულიას და კვარჩიას გაერთიანებულმა ჯგუფმა, რომელიც 32 კაცისაგან შედგებოდა (ფაჩულიამ ითავა ხელმძღვანელობა), მაინც განაგრძო გეგმის შესრულება.
რადგან დესანტის გადმოსხმა ვერ მოხერხდა, მერკულაში მდგარმა ლაკუტ ზარანდიას შენაერთმა და ხუთამდე პარტიზანულმა ჯგუფმა, უარი განაცხადეს ოპერაციაში მონაწილეობაზე (ჯამში 150 კაცი).
ნ. კაკუბავას ჯგუფი კი ამასობაში ზღვის ნაპირთან მდგარ თექვსმეტსართულიან სასტუმროს უახლოვდებოდა. შენობას ქართველ შევარდენთა ლეგიონი იცავდა. ამ დროს თბილისიდან დელეგაცია იყო ჩამოსული და შენობის მეორე სართულზე გახურებული ქეიფი მიდიოდა. ჩვენებმა გვიან შენიშნეს მოწინააღმდეგე, თუმცა მათი შეჩერება მაინც მოახერხეს. ერთ საათიანი ბრძოლის შემდეგ, აფხაზებმა სასტუმროსთან მხოლოდ რვა კაცი დატოვეს. 65 კაციანი ჯგუფი კი ქალაქის ცენტრისკენ გაემართა.
ფაჩულიას შენაერთი რომელიც ქალაქს აღმოსავლეთიდან უტევდა, მდინარე ღალიძგაზე ხიდის მეშვეობით გადავიდა და ქალაქში გარკვეული პოზიციებოს დაკავება შეძლო. მაგრამ იმის გამო, რომ მწირი ძალები გააჩნდა და დახმარებაც არავინ აღმოუჩინა, მალევე უკან გაბრუნდა. უკანა გზაზე მტერი ჩასაფრებაში მოჰყვა. 32 კაციდან 17 ადგილზე დაიღუპა, 7 კი ტყვედ ჩავარდა (ბ. დელბა, რ. ჯოპუა, გ. კვარჭია, ს. ბგანბა, ჯ. ზარანდია, ზ. ხარჩილავა, დ. კვაჭახია. ერთი მძიმედ იყო დაჭრილი და მალევე გარდაიცვალა. ერთიც მოკლეს ჩვენებმა).
კაკუბავას ჯგუფმა საბავშვო ავტოდრომამდე (საქანელების ატრაქციონი) მიაღწია. იქ მათ მხედრიონმა და სამხედრო პოლიციამ გადაუღობა გზა. აფხაზებმა უკან დაიხიეს. პატარა ჯგუფებად დანაწევრდნენ და გეზი ბესლახუბას მიმართულებით აიღეს. მტერმა 9 კაცი (აქედან რვა სასტუმროსთან) დაკარგა, 8 კი ტყვედ ჩავარდა (ვ. ლასურია, ოთ. მატუა, ომ. მატუა, ა. ჯოპუა, ვ. ცეცხლაძე, ვ. გუნია, თ. ლაგვილავა, ა. ფაღავა). ხუთი მათგანი, ჩვენებმა ფაჩულიას ჯგუფის წევრების თვალწინ დახვრიტეს. მათაც იგივეს უპირებდნენ, მაგრამ ბოლო მომენტში გადაიფიქრეს.
შუადღისით მტერს ოჩამჩირეზე მორიგი შტურმის მცდელობა ჰქონდა. მტრის ძალები სამი მხრიდან ავითარებდნენ იერიშს. ანუარქუდან, ცენტრალური ტრასის მხრიდან და ტყიდან, მეფრინველეობის ფაბრიკის მიმართულებით. გარკვეული წარმატების მიუხედავად, მოწინააღმდეგე საწყის პოზიციებს მალევე დაუბრუნდა (ერთი კაცი დაკარგეს).
ამ ოპერაციაში, გეგმის თანახმად, 700–ზე მეტ აფხაზ მებრძოლს უნდა მიეღო მონაწილეობა (დესანტი 250 კაცი, ლ. ზარანდიას და პარტიზანთა ჯგუფები – 150 კაცი, ნ. კაკუბავა – 75 კაცი, ბ. ფაჩულია – 32 კაცი, ა. კაკობა, ჯ. გოგია (ათარას და კინდღის მებრძოლები. ასევე ანუარქუზე მდგარი შემადგენლობა – 200 კაცი.) რეალობაში კი ოჩამჩირის შტურმი, აფხაზთა მხოლოდ ორმა შენართმა (ნ. კაკუბავა და ბ. ფაჩულია. 110 კაცი.) განახორციელა. კაკობას და გოგიას 200 კაციანი ბატალიონი მოგვიანებით ჩაერთო ბრძოლაში. იმ დროისათვის ფაჩულიას ჯგუფი თითქმის მთლიანად იყო განადგურებული. კაკუბავას ძალებიც უკან იხევდნენ. ამიტომ მათაც აღარ განავითარეს შეტევა.
მტრის დანაკარგმა 27 მოკლული და 15 ტყვედ ჩავარდნილი მებრძოლი შეადგინა. საერთო ჯამში 34 კაცი დაეღუპათ (შვიდი ტყვეობაში). დარჩენილი რვა ტყვედან, ჩვენებმა ხუთი მალევე გაცვალეს ქართველ ტყვეებში (5/5–ზე, სოხუმში (შუქურასთან). დანარჩენი სამი კი მოგვიანებით გაიცვალა (?).
სასტუმროსთან დაღუპულები აფხაზებმა მესამე დღეს გადაასვენეს. მანამდე კი ერთი სატვირთო მანქანით, სხვა დაღუპულების ტრანსპორტირება განახორციელეს.
ჩვენი დანაკარგების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია არ მაქვს. თუმცა ფაქტია, რომ მტერზე გაცილებით ნაკლები მსხვერპლი გვქონდა.
სურათზე ავთანდილ იოსელიანია. 24–ე ბრიგადის მებრძოლი (მოხალისე).
ოჩამჩირის ადმინისტრაციის შენობაში, აფხაზი ტყვეების (შესაძლოა ერთი ტყვე ყოფილიყო) დაკითხვა მიმდინარეობდა. იოსელიანს, რომელიც ამ დროს ოთახში იმყოფებოდა, საბრძოლო მზადყოფნაში მოყვანილი ყუმბარა ძირს დაუვარდა. ყუმბარის ეზოში გადაგდება, არაერთი მშვიდობიანი მოსახლის და ქართველი მებრძოლის სიკვდილს გამოიწვევდა (ფანჯრის ქვემოთ ადგილობრივი მაცხოვრებლები და ჩვენი მეომრები იმყოფებოდნენ).
დოდო გუგეშაშვილი:
„უცებ შემოგვატარა მზერა ოთახში მყოფთ და მის თვალებში დავინახე გადაწყვეტილება: წლები დამჭირდა საიმისოდ, რომ გამეაზრებინა, რა დავინახე ავთო იოსელიანის თვალებში. ეს იყო გადაწყვეტილება, თუ როგორ უნდა დაემარცხებინა საკუთარი სიკვდილით სიკვდილი“.
მან საკუთარი სხეულით გადაფარა იატაკზე დავარდნილი ხელყუმბარა და თანამებრძოლებთან ერთად, აფხაზი ტყვეებიც ( ერთი აფხაზი ტყვე (ბ. დელბა), რომელიც ამ დროს მსუბუქად დაშავდა, თავის მოგონებებში ხაზგასმით აღნიშნავდა ქართველი მებრძოლის ვაჟკაცობას) იხსნა სიკვდილისგან.
წყარო ლაშა სირანაშვილი
ომის ქრონიკები
