ალექსანდრე ბაგრატიონი უფლისწული, არჩილ II-ის ძე, დაბადების ადგილი: ქ. თბილისი.

ალექსანდრე ბაგრატიონი იყო მეფე არჩილ II-ის ძე, ცარისტული რუსეთის არმიის არტილერიის ფუძემდებელი, რუსეთის პირველი გენერალ-ფელდცოიხმაისტერი(1699). 1684 წლიდან იზრდებოდა მოსკოვის სამეფო კარზე და პეტრე I-ის ყურადღება მიიპყრო. 1697 წელს მასთან ერთად იმოგზაურა ევროპაში: კენიგსბერგსა და ჰააგაში. 1699 წლამდე სწავლობდა საარტილერიო საქმეს. 1700 წლის 19 მაისს პეტრე I-მა მიანიჭა გენერალ-ფელდცოიხმაისტერის წოდება და რუსეთის არტილერიის უფროსად დანიშნა. ალექსანდრე ბატონიშვილი შეუდგა რუსეთის არტილერიის რეორგანიზაციას. შვედეთის წინააღმდეგ ომში იგი რუსეთის არტილერიას ხელმძღვანელობდა. 1700 წლის 19 ნოემბერს ნარვის ბრძოლაში შვედებმა ტყვედ ჩაიგდეს.

ტყვეობაში მყოფ ალექსანდრე ბატონიშვილს პეტრე I-მა წოდება და ნახევარი ხელფასი შეუნარჩუნა, 1711 წელს კი გამოიხსნა ტყვეობიდან, მაგრამ დაავადებული გზაში გარდაიცვალა(პიტეო). დაკრძალულია მოსკოვში, დონის მონასტერში. ალექსანდრე ბატონიშვილს რუსულიდან ქართულად უთარგმნია "სადიდებელნი გალობანი უფლისა ჩუენისა იესო ქრისტესნი" ფიქრობენ, რომ მასვე ეკუთვნის იმპერატორ ბასილი მაკედონელის "ტესტამენტის"(ანდერძის) თარგმანი. ქართული კულტურის მოღვაწე. მოსკოვის ქართული ახალშენის მეთაური.

დაკრძალულია, დონის მონასტრის უფლის მირქმის ტაძარი, მოსკოვი  

Багратиони Александр Арчилович Царевич

1667/74-20.02.1711

Воинское звание

Генерал-фельцехмейстера

Александр Багратиони, работа неизвестного художника, 1696 год

 Александр Арчилович Багратиони, царенич. Вместе со своим братом Мамукой (Матвеем) воспитывался в Москве с 1684 г. будучи почти ровесником Петра I. принимал участие в его играх вместе с «потешными» юного царя. В 1697 г. был в составе Великого посольства, отправленного Петром I, и в Гааге изучал артиллерийское дело. По возвращении был назначен главным судьей Пушкарского приказа с чином генерал-фельцехмейстера. В 1700 г. в неудачном сражении под Нарвой командовал артиллерией (143 пушек и 28 гаубиц). После разгрома русской армии шведами попал в плен и отвезен в Стокгольм, где содержался почти до самой смерти, несмотря на все старания Петра I выкупить его или обменять. Как пишет грузинский историк М.Ф. Горгидзе, «шведский король за выкуп Александра Арчиловича требовал очень больших денег - десять бочонков (тонн) золота. Карл XII хорошо знал, что у него в руках большой специалист по артиллерии и наследник грузинского престола. На такой тяжелый для государства выкуп и сам царевич Александр не соглашался, мужественно перенося до последних дней жизни тяжелые мытарства, созданные шведами в плену для особо важных персон. Освобожденный после Полтавской победи над шведами (1709), измученный в плену, царевич скончалсяна пути в Россию на острове Питео в 1711 году.

Eго останки с должными почестями были перевезены в Москву и преданы земле в Донском монастыре». По сведениям Вахушти Багратиони, царевич умер от каменной болезни в Риге. Царевич Александр Арчилович известен своими переводами на грузинский язык произведений Симеона Полоцкого «Слово об Успении Богородицы» и «Тестамент (завещание) царя Василия Македонского». Был первым браком женат (с 1687) на Феодоре Ивановне Милославской (? - 18.03.1689) В приданое за женой получил подмосковное село Всехсвятское (сейчас в границах Москвы, район ст. метро «Сокол»). Вторым браком женат на кнж. Гликерии Элизбаровне (Ильиничне) Давыдовой (Давитишвили-Багратиони, из младшей ветви Кахетинского Царского Дома, поселившейся в Москве). От второго брака оставил дочь Софью. Подробная генеалогия.

http://mematiane.ge/admin/products_edit.php?id=870