სქური (წალენჯიხა) მამათა მონასტერი

სულ რაოდენობა: 11

სქურის მამათა მონასტერი

სქურის ეკლესიის აგების თარიღად მიჩნეულია IX-X საუკუნეები. სამეგრელოს მთავრის ლევან II დადიანის (1611-1657) მმართველობისას სქურის (სკური) მონასტერი მაცხოვრის შობის სახელობის ყოფილა, რომელსაც სამეგრელოს მთავარი მზრუნველობას არ აკლებდა.

1639 წლის 26 მაისს სქურის მონასტერი რუსმა ელჩებმა ფედოტ ელჩინმა და პავლე ზახარიევმა მოილოცეს. ამ მოგზაურობისას მათ წინამძღვრობას უწევდა ცაიშელი ეპისკოპოსი ანდრია (1639-1640). მოგზაურმა ელჩებმა მონასტრის არქიტექტურა და იქ არსებული სიწმინდეები აღწერეს.

სქურის მონასტერმა XVIII საუკუნის ბოლომდე იარსება.

წალენჯიხის ეპარქიის არსებობის წლებში სქური მის შემადგენელ ნაწილად ითვლებოდა, ხოლო წალენჯიხის ეპარქია სამეგრელოს მთავარ ლევან II დადიანის შემდეგ ძლიერ დასუსტდა და XVIII საუკუნის ბოლოს გაუქმდა, მასთან ერთად ფუნქციონირება შეწყვიტა სქურის მამათა მონასტერმაც. 1914 წელს სამეგრელოში მყოფმა ექვთიმე თაყაიშვილმა

გვ179

სქურის მონასტერში ნახა ვერცხლის ჯვარი, რომელიც ძმებმა: ძალუე, ოტიე, ბაბა, ხუხუ და გიორგი სალიებმა საკუთარი `საფასით შესწირეს სქურის მამათა მონასტერს ასეთი წარწერით: „ჩყმე-სა წელსა მარტის ლ. ბრძანებითა მანუჩარ კაცია დადიანის ძისათა, ხოლო სურვილითა და საკუთრისა ხარჯითა ჩვენითა შევამკევით ჯვარი ესე ძალუე ოტიე ბაბა ხუხუ და გიორგი სალიების შვილებმან ერთობით საოხად ჩვენდა და ძეთა ჩვენთა ამ ჯვარის მონახეურე გიორგის გამონაყოფარის“.

სქურის ვერცხლის ჯვარი ინახება დადიანების სასახლეთა ისტორიულ-არქიტექტურულ მუზეუმში.

2006 წელს ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტ გერასიმეს ლოცვა-კურთხევით სქურში მონასტრული ცხოვრება აღდგა.

მამათა მონასტრის დაარსებაში დიდი წვლილი მიუძღვით დეკანოზებს ანდრიასა (ლიპარტია) და ამბროსის (თორდია). ამ მონასტრისთვის დეკანოზმა ამბროსიმ დედამის ქეთევანთან ერთად სახლ-კარი შეიძინა და ეპარქიას გადასცა.

2008-2012 წლებში სქურის მონასტერს წინამძღვრობდა მღვდელ-მონაზონი ისაია (ბეჭვაია). მისი დამსახურებით გამშვენდა მონასტრის ეზო, ჩაიდგა კელიები. მონასტერში მსახურობდნენ: იღუმენი იოათამი (ბასილაია) 2015-2016 წწ. ბერ-დიაკონი _ აწ განსვენებული ლაზარე (ფაჟავა) 2012-2014 წწ., ამ მონასტერში ბერად აღიკვეცა გიორგი (გაბუნია); სქურის მონასტერში მორჩილებაში იმყოფებოდნენ: გიორგი (ლაგვილავა), გიორგი (შენგელია), მერაბი (ქვარცხავა). ამჟამად მონასტერში მსახურობენ: წინამძღვარი _ ბერი იოანე (გულორდავა), ბერი საბა (კვარაცხელია), მორჩილი

იობი ქობალია; საღმრთო ლიტურღიას აღავლენენ დეკანოზი თომა კალანდია და მღვდელი ილია სარია.

გვ180

ლიპარტია ანდრია - დეკანოზი. დაბ. 1959წ. ბიოგრაფია; 2006წ. წვლილი შეიტანა მონასტრის დაარსებაში დეკანოზი სრულად ნახვა ლიპარტია ანდრია დაბ. 1959წ. დეკანოზი ზუგდიდის წმ. გიორგის სახელობის ტაძრი ზუგდიდის და ცაიშის ეპარქია, 2024წ.
თორდია ამბროსი - დეკანოზი. 2004 წლის 30 დეკემბერი, მღვდლად ხელდასხმა, 2007 წლის 03 ივნისს მიენიჭა დეკანოზის წოდება და ოქროს ჯვრით დააჯილდოვა, ჭითაწყაროს ხარების სახელობისტაძრის წინამძღვარი. 2006წ. წვლილი შეიტანა მონასტრის დაარსებაში დეკანოზი სრულად ნახვა თორდია ამბროსი დეკანოზი, ზუგდიდის ვლაქერნის ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის ხატის სახელობის საკათედრო ტაძარი (აშენდა 1825-1830 წწ.) ზუგდიდის და ცაიშის ეპარქია, მოსახსენებელი 2008წ. გვ.43 2006 წელს ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტ გერასიმეს ლოცვა-კურთხევით სქურში მონასტრული ცხოვრება აღდგა. მამათა მონასტრის დაარსებაში დიდი წვლილი მიუძღვით დეკანოზებს ანდრიასა (ლიპარტია) და ამბროსის (თორდია). ამ მონასტრისთვის დეკანოზმა ამბროსიმ დედამის ქეთევანთან ერთად სახლ-კარი შეიძინა და ეპარქიას გადასცა. საპატრიარქოს უწყებანი N49 31დეკემბერი-6იანვარი 2004წ გვ.6 ხელდასხმა ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქიაში 30 დეკემბერს კორცხელის ღმრთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარში ზუგდიდისა და ცაიშის ეპისკოპოსმა გერასიმემ (შარაშენიძე) მღვდლად დაასხა ხელი დიაკონ ამბროსი თორდიას, ხოლო დიაკვნად წიგნის მკითხველს, იაკობ ეხვაიას. საპატრიარქოს უწყებანი N19 7-13 ივნისი 2007წ გვ. 8 დაჯილდოება 3 ივნისს ზუგდიდის ვლაქერნის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სახ. საკათედრო ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ მიანიჭა დეკანოზის წოდება და ოქროს ჯვრით დააჯილდოვა მღვდელმსახურნი: კორცხელის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძრის წინამძღვარი, მღვდელი ილარიონ შენგელია, ზუგდიდის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრის წინამძღვარი, მღვდელი ანდრია ლიპარტია, მახარიას წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრის წინამძღვარი, მღვდელი გალაქტიონ ფიფია, ჭითაწყაროს ხარების სახელობისტაძრის წინამძღვარი, მღვდელი ამბროსი თორდია. სქურის მამათა მონასტერი მამათა მონასტრის დაარსებაში დიდი წვლილი მიუძღვით დეკანოზებს ანდრიასა (ლიპარტია) და ამბროსის (თორდია). ამ მონასტრისთვის დეკანოზმა ამბროსიმ დედამის ქეთევანთან ერთად სახლ-კარი შეიძინა და ეპარქიას გადასცა.
გაბუნია გიორგი - ბერი. დაბ. თბილისი 1967წ. ბიოგრაფია; 2008-2009წ. ბერად აღკვეცა ბერი სრულად ნახვა გაბუნია გიორგი დაბ. თბილისი 1967წ. ბერი ყულიშკარის წმ. გიორგის მამათა მონასტერი. 2024წ.
ბეჭვაია ესაია - იღუმენი. დაბ. ზუგდიდი, 1966წ 2007 წლის 21 ნოემბერს მღვდელმონაზვნად ხელდასხმა. ბიოგრაფია; 2008-2012წ. მდგომარეობით მღვდელმონაზონი სრულად ნახვა ბეჭვაია ესაია დაბ. 1966წ იღუმენი, ოჭანეს წმიდა ანდრია პირველწოდბულის ტაძარი დაბ. ზუგდიდი საპატრიარქოს უწყებანი N37 29ნოემბერი-5დეკემბერი 2007წ გვ. 8 ხელდასხმა 21 ნოემბერს, მთავარანგელოზობის დღესასწაულზე, კორცხელის ღვთისმშობელის მიძინების ტაძარში ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტმა გერასიმემ (შარაშენიძე) მღვდლად დაასხა ხელი ბერ-დიაკონ ისაიას (ბეჭვაია). 23 ნოემბერს, გიორგობის დღესასწაულზე, ზუგდიდის ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ტაძარში ზუგდიდისა და ცაიშის მიტ-როპოლიტმა გერასიმემ (შარაშენიძე) მღვდლად დაასხახელი დიაკონ დავით როგავას.
ფაჟავა ლაზარე - ბერ-დიაკვანი. დაბ. ზუგდიდი 1962-2015წწ. დაკრძ. იქვე 2012-2014წ. ბერ-დიაკვანი სრულად ნახვა ფაჟავა ლაზარე 1962-2015წწ. ბერ-დიაკონი ყულიშკარის წმ. გიორგის სახელობის მონასტერი დაბ. ზუგდიდი საპატრიარქოს უწყებანი N17 25აპრილი-1მაისი 2013წ გვ.4 აღკვეცა 6 აპრილს ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტმა გერასიმემ ყულიშკარის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარში დიაკვნად აკურთხა სქურის ფერისცვალების მამათა მონასტრის ბერი ლაზარე (ფაჟავა).
ბასილაია იოთამ (ვახტანგ) - იღუმენი. დაბ. 1964წ. 2008 წლის 25 აპრილს ბერად აღკვეცა. 2009 წლის 28 დეკემბერს ბერდიაკვნად კურთხევა. 2010 წლის 07 მარტს მთვდელმონაზვნად კურთხევა. 2011 წლის 13 ნოემბერს დაჯილდოვდა: ოქროს ჯვრითა და იღუმენის წოდებით; მოღვ. მცხეთა 2024 წ. 2015-2016წ. იღუმენი სრულად ნახვა ბასილაია იოთამ იღუმენი დაბ. 1964წ. მოღვ. მცხეთა 2024 წ. საპატრიარქოს უწყებანი N16 8-14მაისი 2008წ გვ. 4 აღკვეცა 25 აპრილს თბილისის თაბორის მთის ფერისცვალების სახელობის მონასტერში არქიმანდრიტმა ბართლომემ (ფირცხალაშვილი) ბერად აღკვეცა ამავე მონასტრის მორჩილი პახუმი შელია (სახელად უწოდა ანტონი) და თბილისის სასულიერო აკადემიის მეორე კურსიის სტუდენტი ვახტანგ ბასილაია (სახელად უწოდა იოთამი). საპატრიარქოს უწყებანი N46 15-21იანვარი 2009წ გვ.11 ხელდასხმა 28 დეკემბერს სოფელ პატარძეულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის მამათა მონასტერში, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით, საგარეჯოსა და ნინოწმინდის ეპისკოპოსმა ლუკამ (ლომიძემ) დიაკვნად აკურთხა თბილისის წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის ეკლესიის ეკონომოსი, ბერი იოთამი (ბასილაია). საპატრიარქოს უწყებანი N11 25-31 მარტი 2010წ გვ. 4 ხელდასხმა 7 მარტს ნინოწმინდის წმინდა ნინოს სახელობის საკათედრო ტაძარში საგარეჯოსა და ნინოწმინდის ეპისკოპოსმა ლუკამ (ლომიძე) მღვდლად დაასხა ხელი თბილისის ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საპატრიარქო ტაძრის ბერ-დიაკვანს იოთამს (ბასილაია). საპატრიარქოს უწყებანი N35 17-23ნოემბერი 2011წ გვ.5 დაჯილდოება 13 ნოემბერს, ასი ათას ქართველ მოწამეთა ხსენების დღეს, ყოვლადწმინდა სამების საპატრიარქო ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ სამღვდელოება დააჯილდოვა: ქუთაისის მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ეკლესიის წინამძღვარი, დეკანოზი როსტომ კუჭუხიძე –– მიტრის ტარების უფლებით; შიომღვიმის მონასტრის წინამძღვარი, არქიმანდრიტი მიქაელი (გაბრიჭიძე) – მეორე გამშვენებული ჯვრით; სიონის საპატრიარქო ტაძრის მღვდელმსახური, დეკანოზი თეიმურაზ მჟავანაძე – გამშვენებული ჯვრით; მარტყოფის ღვთაების მონასტრის საძმოს წევრი, მღვდელ-მონაზონი შალვა (შენგელია) –- ოქროს ჯვრითა და იღუმენის წოდებით; მღვდელ-მონაზონი იოთამი (ბასილაია) –– ოქროს ჯვრითა და იღუმენის წოდებით.
გულორდავა იოანე (ზაზა) - ბერი. დაბ. 1966წ. ბერი ზუგდიდი ბიოგრაფია; 2016-2024წ. მდგომარეობით ბერი სრულად ნახვა გულორდავა იოანე დაბ. 1966წ. ბერი სქურის ფერისცვალების მამათა მონასტერი დაბ. ზუგდიდი 2024წ. საპატრიარქოს უწყებანი N26 7-13ივლისი 2005წ გვ.6 ბერად აღკვეცა 29 ივნისს საფარის მონასტერში საფარის არქიმანდრიტმა არსენმა მორჩილი ზაზა გულორდავა ბერად აღკვეცა და სახელად იოანე უწოდა. აღკვეცას დაესწრნენ ახალციხის, ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის მთავარეპისკოპოსი თეოდორე (ჭუაძე), ზუგდიდისა და ცაიშის ეპისკოპოსი გერასიმე (შარაშენიძე) და ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის ეპისკოპოსი სტეფანე (კალაიჯიშვილი).
კვარაცხელია საბა (თენგიზი) - ბერი. დაბ. წალენჯიხა 1956წ. ბერი სქურის მონასტერი სოფ. ჯგალი, წალენჯიხა ბიოგრაფია 2024წ. მდგომარეობით ბერი სრულად ნახვა კვარაცხელია საბა (თენგიზი) დაბ. წალენჯიხა 1956წ. ბერი სქურის მონასტერი სოფ. ჯგალი, წალენჯიხა 2024წ.
კალანდია თომა (ჯუანშერი) - დეკანოზი. დაბ. 1981წ. 8 შვილი, გაიზარდა წალენჯიხა ბიოგრაფია 2024წ. პერიოდულად დეკანოზი სრულად ნახვა კალანდია თომა დაბ. 1981წ. დეკანოზი 8 შვილი, წალენჯიხის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი გაიზარდა წალენჯიხა 2024წ.
სარია ილია - დეკანოზი. დაბ. წალენჯიხა 1985წ. ბიოგრაფია; 2024წ. პერიოდულად დეკანოზი სრულად ნახვა სარია ილია დაბ. 1985წ. დეკანოზი ნაგურუს წმინდა გიორგის ტაძარი დაბ. წალენჯიხა 2024წ.
ქობალია გიორგი (იობი) - ბერდიაკვანი. სქურის მაცხოვრის ფერიცვალების მამათა მონასტრის მონაზონი 2025წ. მდგომარეობით ბერდიაკვანი სრულად ნახვა ქობალია გიორგი (იობი) ბერად აღკვეცა 12 აპრილი 2024წ. ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქია 19 აგვისტო 2025წ. მაცხოვრის ფერიცვალების დღესასწაულზე, მისი უწმინდესობისა და უნეტარესობის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II ლოცვა-კურთხევით, მაღალყოვლადუსამღვდელოესმა ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტმა გერასიმემ, მაცხოვრის შობის ტაძარში ბერ-დიაკვნად აკურთხა ფერიცვალების მამათა მონასტრის მონაზონი გიორგი (ქობალია).
ეკლესიის მსახურნი და შემწირველნი