ჭელიში (ამბროლაური) მონასტერი
სულ რაოდენობა: 28
ბმულის კოპირებაბერები ჭელიშის უდაბნოში IX-X საუკუნეებიდან დამკვიდრდნენ. სწორედ მაშინ უნდა აშენებულიყო ეკლესიაც. პირვანდელი სახე ტაძარმა XVI საუკუნის მეორე ნახევარში, საფუძვლიანი შეკეთების შემდეგ დაიბრუნა.
საიტი შექმნილი და დაფინანსებულია დავით ფეიქრიშვილის მიერ, მოზარდებში ისტორიული ცნობადობის გაზრდის მიზნით.
დამუშავებულია მილიონობით (საარქივო და სხვადასხვა გამომცემლების) დოკუმენტი,
თუ გაქვთ დამატებითი ინფორმაცია, ფოტომასალა გამოგვიგზავნეთ.
|
|
|
1800-იანი -1881წ. არქიმანდრიტი სრულად ნახვა |
|
|
|
|
იოსელიანი იოანე 1777-1867წწ გურიის ეპისკოპოსი დაკრძ. გელათი, 1852-1853წ. გელათი (ტყიბული) მონასტერი |
|
მიხეილ ჯანელიძე (მაკარი) წინაპრებიდან ერთ-ერთ გამორჩეულ პიროვნებას წარმოადგენს. მიხეილ სიმონის-ძე ჯანელიძე, დაბად 1813 წელს (თვე და რიცხვი უცნობია) იგი იყო სიმონის მეოთხე ვაჟი. დედა- მარიამ კაციას-ასული(გვარი უცნობია) მიხეილის ბავშვობის გატარებული წლები დეტალურად ასახულია სიმონის კარ-მიდამოს აღწერილობაში, წიგნში „ალექსანდრე ჯანელიძის მოგონებებში,, (1971 წელი). მიხეილი ქუთაისის სასულიერო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ იღებს, ღვთის წყალობის, (წყალობითა ღმრთისათა) ფურცელს, რომელიც ნუსხური დამწერლობითაა დაწერილი. ( ქართული მხედრული დამწერლობა თან ახლავს). „ყოვლითა მკაცრითა განხილვითა გამოვცადეთ და სარწმუნოთა მოწმობათა მიერ რწმუნებულ ვიქმენით მისთვის, ხოლო ამა უმეტეს უწყებითა აღსარებისა მით სულიერისა მამისადმი მისისა, ქუთაისის სობორის მღვდლს გრიგოლ ჩიქვანს ვუსაჯეთ ღირსყოფად წმინდისა იერო დიაკნობის ხარისხი. ჩვენ მიერითა კურთხევითა, ხელ დასმულ ვჰყავთ ქუთაისის საკათედრო წმინდა ხვთისმშობლის საბორზე წმინდა პრო დიაკონად. 1836 წელის 13 მაისს ხელს აწერს წარდგენაზე არხიეპისკოპოსი სოფრონიოსი. (ხვთისმშობლის ტაძარი იყო ქუთაისის ახლანდელი მერიის შენობის ადგილზე, გვერდით დიდი ნიკო ნიკოლაძის ეზო) ( მადლობა გაგა ბრეგაძეს ნუსხური დამწერლობის თარგმნისათვის), როგორც ჩემთვის ცნობილია სხვადასხვა წყაროებიდან მიხეილი იყო საერო სახელი, ეკლესიაში კი მონათლულია, მამა მაკარის,, სახელით. მიხეილს შესანიშნავად იგონებს აკაკი წერეთელი და წიკო ნიკოლაძე . ვკითხულობ ნიკო ნიკოლაძის მოგონებებიდან დავით დადიანის გასვენების შემდეგ მალე გარდაიცვალა მიტროპოლიტი დავითი, რომელიც აგრეთვე დიდის ამბით წაასვენეს ზემო იმერეთში, მის დასამარხად გამოგზავნეს ეპისკოპოსი ექვთიმე(წულუკიძე), რომელიც მალე მის მაგიერად დაინიშნა იმერეთის ეპისკოპოსად. მისი წირვის დროს მე ხშირად სტიქარს მაცმევდნენ და არქიელის კვერთხს მაძლევდნენ, მის წინ სატარებლად. ეპისკოპოს ექვთიმეს მოჰყვა მთავარი დიაკონი მიხეილ ჯანელიძე, საკვირველი ხმის პატრონი (ტენორი), რომლის წირვას მთელი ხალხი მართლა რომ მოწიწებით ისმენდა. ის ათ წელზე მეტ ხანს ასრულებდა თავის ძნელ სამსახურს, ყველა შემდგომ იმერეთის არქიელებთან. მისი ხმა, როცა ის სახარებას კითხულობდა, განსაკუთრებით კი დიდი მარხვის პირველი კვირის წირვაზე, ან დიდი ხუთშაბათის ფეხის ბანაზე,- ისეთი გრძნობოთ და პლიერებით იყო სავსე, რომ მსმენელი ცრემლს ვეღარ იკავებდა ზოგი ხმამაღლაც მოთქვამდა. მე მაშინ ტანში ზანალი ამებურძგლებოდა ხოლმე და დიდხანს შეუჩერებლად მაკანკალებდა. გაბრიელ ეპისკოპოზმა. ჯანელიძე რომ მასთან სამსახურში მოხუცდა და დასუსტდა, მას ბერად აღკვეთა ურჩია და ჭელიშის მონასტრის არქიმანდრიტობა ჩააბარა. ამასთანავე დიდი ამბროსი ხელაიას მოგონებებში ვკითხულობთჭელიშის მონასტრის შესახებ: 1848წელს არქიმანდრიტ იოანეს წინამძღვრობის დროს, შეუკეთებიათ სამონასტრო ეკლესია, გადაუხურავთ რკინით გაუკეთებიათ ახალი კანკელი, ხატები დაუხატია ვიღაც ანტონ გეგელიძეს ტბილისში, ეკლესიისთვის მიუშენებიათ ეკვდერი, რომელიც მაკარი არქიმანდრიტის წინამძღვრობის დროს მოურღვევიათ, დაუფენიათ ქვის იატაკი, აუშენებიათ ხის სამრეკლო და სამონასტრო ეზო მოუსწორებიათ. ყველა ამ მუშაობისთვის დახარჯულია 633 მანეთი და 40 კაპიკი. ეს ფულები გაუღია სასინოდი კანტორას იმ თანხიდან, რომელიც შემოდიოდა იმერეთის საეკლესიო მამულებიდან. (საქმე 1848 წლის)
ინფორმცია მოგვაწოდა გია ჯანელიძემ. |
|
|
|
|
|
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 1546.ის № 6466/1546 – შეტყობინება ჭელიშის მონასტრის იღუმენ ანტონისა მონასტრების ბლაღოჩინ არქიმანდრიტ ბესარიონისადმი – შემოსავალ-გასავლის წიგნის გადაგზავნის თაობაზე. 1902 წელი. 1781.ის № 6466/1781 – დავალება ეპისკოპოს ლეონიდისა ჭელიშის მონასტრის იღუმენ ანტონისადმი – გარდაცვლილი მღვდლის საჩინო კობახიძის შვილების მეურვე კანდელაკისათვის ობლების ქონების სასწრაფოდ გადაბარების თაობაზე. 1904 წელი. 1830.ის № 6466/1830 – შეტყობინება ჭელიშის მონასტრის იღუმენ ანტონისა არქიმანდრიტ ნიკოლოზისადმი – გარდაცვლილი მღვდლის – კობახიძის ობლების ქონების თაობაზე. 1905 წელი. დედანი; 1 ფ. დაწერილია ყავისფერი მელნით, ქართული – მხედრული ; ზომა: 35,5 X 22 სმ; 1831.ის № 6466/1831 – შეტყობინება ჭელიშის მონასტრის იღუმენ ანტონისა არქიმანდრიტ ნიკოლოზისადმი – ავადმყოფობის სემდეგ სევასრულებ რაც მევალებაო. 1905 წელი. |
|
|
|
|
 1892-1897წ. წინამძღვარი არქიმანდრიტი სრულად ნახვაკანდელაკი ნიკიფორე სიმონის ძე 1864-1948წწ არქიმანდრიტი გელათის მონასტერის წინამძღვრი 1872წ. ფოტო სხვა ფოტო, 1889-1901 წლებში ველევის წმ. სამების ეკლესიის მღვდელი. 1897-1906წწ. ჯრუჭის (საჩხერე) მონასტრის წინამძვარი. 1894-1895წწ. ხოტევის მთავარანგელოზთა ეკლესია, 1889-1901 წლებში ველევის წმ. სამების ეკლესიის მღვდელი. 1897-1906წწ. ჯრუჭის (საჩხერე) მონასტრის წინამძვარი.  კანდელაკი ნიკიფორე სიმონის ძე 1864-1948წწ არქიმანდრიტი გელათის მონასტერის წინამძღვრი 1872წ. 1911წ. კობიაანთკარი (დუშეთი) ღვთიმშობლის შობის ეკლესია, 1906, 1916წ. ყვავილი (ჭონქაძის თემი, დუშეთი) წმიდა ქალწულმოწამე მარინეს ეკლესია    გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 18S.jpg, 26S.jpg |
|
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ 6466.1900 06S.jpg
მღვდელი 1858წ. ბლაღოჩინი 1860წ. ბერად აღკვეცა 1871წ. გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 25S.jpg გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ. 1807.ის № 6466/1807 – შეტყობინება გელათის მონასტრის არქიმანდრიტ ნიკოლოზისა ეპისკოპოს ლეონიდისადმი – აცნობებს მღვდელმონაზონ დანიელის გარდაცვალების, მისი ქონების აღწერისა და დაცვის თაობაზე. 1905 წელი. 1900.ის № 6466/1900 – შეტყობინება ჭელიშის მონასტრის წინამძღვარ გრიგოლისა არქიმანდრიტ ბესარიონისადმი – ბესარიონის მიერ, თავისი გარდაცვლილი ძმის არქიმანდრიტ დანიელის ვალის დასაფარად გადაგზავნილი თანხის მიღების თაობაზე. 1905 წელი. |
|
964.ის 6466/964 – შეკითხვა ეპისკოპოს გაბრიელისა გელათის მონასტრის არქიმანდრიტ სერაპიონისადმი – გელათის მონასტრის იეროდიაკვან გერასიმეს მღვდელმონაზვნად კურთხევის საჭიროების თაობაზე. 1892 წელი. 965.ის 6466/965 – შეტყობინება გელათის მონასტრის არქიმანდრიტ სერაპიონისა ეპისკოპოს გაბრიელისადმი – გელათის მონასტრის იეროდიაკვან გერასიმეს მღვდელმონაზვნად კურთხევის საჭიროების თაობაზე. 1892 წელი. დედანი; 1 ფ. დაწერილია ყავისფერი მელნით, ქართული – მხედრული; ზომა: 22 X 18 სმ; 966.ის 6466/966 – შეტყობინება ეპისკოპოს გაბრიელისა გელათის მონასტრის არქიმანდრიტ სერაპიონისადმი – გელათის მონასტრის იეროდიაკვან გერასიმესთვის მღვდელმონაზვნად კურთხევაზე უარის თქმის თაობაზე. 1892 წელი. 1109.ის 6466/1109 – შეტყობინება ეპისკოპოს გაბრიელისა გელათის მონასტრის არქიმანდრიტ სერაპიონისადმი – გელათის მონასტრის იეროდიაკონ გერასიმეს ჭელიშის მონასტერში მღვდელმონაზვნად კურთხევისა და მისთვის, ჭელიშის მონასტერში, ნამსახურებითი სიის გადაგზავნის თაობაზე. 1896 წელი. 2016.ის № 6466/2016 – ზედნადები (накладная) ამიერკავკასიის რკინიგზისა გერასიმე გოცირიძის მიერ გელათის მონასტრისთვის ქაღალდის ფითილის გამოგზავნის თაობაზე. 1906 წელი. 2048.ის № 6466/2048 – წერილი გერასიმესი მღვდელმონაზონ ეპიფანესადმი – გელათის მონასტრისთვის მის მიერ გადმოგზავნილი ვარაყის რაოდენობისა და მისი ღირებულების თაობაზე. 1906 წელი. 2121.ის № 6466/2121 – წერილი გერასიმე გოცირიძისა მამა ილარიონისადმი – გელათის სანთლის ქარხნისთვის საჭირო ძაფის დაგვიანებით გადაგზავნის მიზეზების თაობაზე. 1906 წელი.
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 40S.jpg |
|
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 40S.jpg |
|
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 40S.jpg |
|
დაბ. 1877წ. სრულად ნახვა
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 48S.jpg |
|
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg 48S.jpg |
 1902-1903წ. წინამძღვარი არქიმანდრიტი სრულად ნახვა |
|
ჩხაიძე გრიგოლ არქიმანდრიტი, 1903-1906 წწ. ჭელიშის მონასტრი, ამბროლაური, 1906-1912წწ. ჯრუჭის (საჩხერე) მონასტრის წინამძღვარი. სხვა წყარო ფოტომატიანე 1900-იანი წლები. საპატრიარქოს უწყებანი. თბილისი, 2010. 2-8 დეკემბერი, N40(568), გვ.18-20
გრიგოლ (გაბრიელ) ბესარიონის ძე ჩხაიძე გამოირჩეოდა. იგი ბერი იყო და შთამომავლობა არ დარჩენია. სხვადასხვა დროს უმოღვაწია გელათის, კაცხის, ჯრუჭის მონასტრებში. იყო წმინდა მღვდელმთავარ გაბრიელ (ქიქოძე) ეპისკოპოსის „პირადი მოძღვარი, მესაიდუმლე და ეკონომოსი“ (მელიტონ კელენჯერიძე, „გაბრიელ ეპისკოპოსი იმერეთისა“). გარდაცვლილა. 1912 წელს ქალაქ ქუთაისის საავადმყოფოში, თებერვლის თვეში. დაკრძალულია გელათის მონასტერში. გარდაცვალებამდე იგი არქიმანდრიტის ხარისხში
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 32S.jpg
გელათის მონასტრის არქივი 1811-1923წწ ნამსახურობის სია შედგენილი არქიმანდრიტი სერაპიონის 1900წ. 6466.1379 15S.jpg 22S.jpg |
|
|
|
1906-1916წ. წინამძღვარი არქიმანდრიტი სრულად ნახვა |
|
|
 1916-1917წ. წინამძღვარი იღუმენი სრულად ნახვა ჯაფარიძე პავლე ბერი, 1869 -1919 წლებში ათონის ივერიის მონასტრის კუთვნილ წმიდა იოანნე ღვთისმეტყველის სენაკში მოღვაწე ქართველ ბერთა სია: ეს უნიკალური ფოტო გადაღებულია 1922 წელს მცხეთაში სვეტიცხოვლობის სადღესასწაულო წირვის შემდეგ საკათალიკოსო სახლის წინ. მასზე გამოსახულნი არიან: I რიგში მარცხნიდან: სვეტიცხოვლის არქიმანდრიტი პავლე (ჯაფარიძე), შემდგომში წილკნელი ეპისკოპოსი; ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსი იოანე (მარგიშვილი); საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ამბროსი (ხელაია); ჭყონდიდელი ეპისკოპოსი დავითი (კაჭახიძე); ურბნელი ეპისკოპოსი ქრისტეფორე (ციცქიშვილი) შემდგომში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი; II რიგში: სტუდენტი გაბრიელ ჩაჩანიძე (შემდგომში ქუთათელ-გაენათელი მიტროპოლიტი); მთავარდიაკვანი სიკო (სიმონ) მონასელიძე; დიაკონი ნიკოლოზი; დეკანოზი ლ. ნათიძე; მღვდელ-მონაზონი ეფრემი (სიდამონიძე), შემდგომში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი. ფოტოს მოწოდებისათვის მადლობას ვუხდით ქალბატონ ნანა ძიძოძეს.
საპატრიარქოს უწყებანი N21 11-17ივნისი 2004წ გვ.20 ქართველი ბერები ათონის მთაზე. 1908 წელი. ბერი გიორგი (დარჩია) - შემდგომში არქიმანდრიტი და ბერი პავლე (ჯაფარიძე) შემდგომში წილკნელი ეპისკოპოსი. ორივე ქართველი ბერი მოღვაწეობდაათონის წმიდა მთაზე, წმიდა იოანე ღვთისმეტყველის ქართველთა სავანეში. სამწუხაროდ, იქ შექმნილი გაუსაძლისი პირობების გამო ორივეს მოუწია ათონის წმიდა მთის დატოვება და სამშობლოში დაბრუნება. მამა გიორგი დარჩია მოღვაწეობდა სამეგრელოში. 1930-იან წლებში უღმერთო ხელისუფლებამ დახვრიტა. ხოლო მამა პავლე ჯაფარიძე სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარის არქიმანდრიტი იყო. 1924 წელს ხელდასხმულ იქნა წილკნელ ეპისკოპოსად. გარდაიცვალა 1929 წელს. ფოტო მოგვაწოდა ეპისკოპოს პავლე ჯაფარიძის დისშვილმა, ქალბატონმა ჟუჟუნა სიჭინავამ. |
შანიძე იოანე იღუმენი 1917-1918 წწ. ჭელიშის მონასტრი, ამბროლაური
მე (რამაზ ხატიაშვილი) გახლავართ ზოსიმე შანიძის შვილთაშვილის შვილი (დედაჩემი ნინო შანიძე მისი პირდაპირი შთამომავალია). ამ ფოტოზე აღბეჭდილი სასულიერო პირი არის არა ზოსიმე, არამედ მისი ძმა, ივანე შანიძე. გარდა ამისა, უკან მდგომ გოგონას ნამდვილად გოგუცა ჰქვია, მაგრამ გვარად არის დოლიძე. ის არის ზოსიმეს ცოლის ძმის შვილი. დანარჩენი ყველაფერი სწორია. აქვე ვდებ ჩვენს ოჯახში შენახული ამ ფოტოს უკან გაკეთებულ წარწერას, რომელიც ეკუთვნის ჩემს დიდ ბაბუა ევლამპი შანიძეს (ზოსიმეს შვილი). სამწუხაროდ ჩემი ერთადერთი წყარო არის ეს წარწერა, რომელიც ზოსიმეს შვილმა, ევლამპი შანიძემ, გააკეთა ფოტოს უკან. ის მოიხსენიებს ამ კაცს ბიძია ივანედ, ხოლო თამარსა და პეტრეს (ზოსიმეს შვილებს, ანუ ევლამპის და-ძმას) მის ძმისშვილებად.
|
|
|
ფოტო მოგვაწოდა ბერდიაკონმა გიორგი ბურჭულაძემ. |
| ეკლესიის მსახურნი და შემწირველნი |
